Od 10:45 do 12:10 nie mijają ani 2 godziny i 35 minut, ani 1,65 godziny. Najłatwiej przejść przez pełne godziny: 15 minut do 11:00, godzina do 12:00 i 10 minut do 12:10. Razem to 1 godzina i 25 minut. W obliczeniach czasu trzeba pamiętać, że godzina ma 60 minut, a nie 100.
Jednostki czasu nie tworzą jednej drabinki dziesiątkowej
| Jednostka | Zależność |
|---|---|
| 1 minuta | 60 sekund |
| 1 godzina | 60 minut = 3600 sekund |
| 1 doba | 24 godziny |
| Kwadrans | 15 minut |
Dlatego przy przechodzeniu z minut na sekundy mnożymy przez 60. Dwie minuty i 15 sekund to 2 · 60 + 15 = 135 sekund. W drugą stronę 150 sekund daje 2 minuty i 30 sekund, ponieważ 150 = 2 · 60 + 30.
Nie przenoś tu automatycznie sposobu zamiany gramów i kilogramów. Dla różnych wielkości potrzebne są różne przeliczniki.
Godzina na zegarze i długość czynności to nie to samo
Zapis 8:30 wskazuje godzinę w ciągu doby. Zapis 8 h 30 min może oznaczać czas trwania. Dwukropek sam nie mówi, czy chodzi o godzinę z minutami, czy minuty z sekundami na stoperze. Zawsze sprawdź opis.
W zadaniu o seansie zaczynającym się o 8:30 i trwającym 90 minut dodajemy czas trwania do chwili rozpoczęcia. Otrzymujemy 10:00. Nie odczytujemy 90 minut jako 0,90 godziny.
Sposób pierwszy: przejdź przez pełną godzinę
Obliczmy czas od 13:48 do 15:12 tego samego dnia. Do 14:00 upływa 12 minut, potem godzina do 15:00 i jeszcze 12 minut. Razem 1 h 24 min.
Ten sposób pozwala zobaczyć, z jakich odcinków czasu powstaje wynik. Możesz rozpisać je na osi, ale odstępy na rysunku muszą odpowiadać czasom, jeśli zamierzasz z niej coś mierzyć. Sam schemat kolejności nie musi być wykonany w skali.
13:48 → 14:00 → 15:00 → 15:12
12 min + 60 min + 12 min
Sposób drugi: zamień godziny na minuty
Dla tych samych chwil liczymy liczbę minut od początku doby. Godzina 13:48 odpowiada 13 · 60 + 48 = 828 minutom. Godzina 15:12 odpowiada 15 · 60 + 12 = 912 minutom. Różnica to 912 − 828 = 84 minuty, czyli ponownie 1 h 24 min.
W odejmowaniu zapisów godzinowych można też rozmienić jedną godzinę na 60 minut: 15 h 12 min przedstawiamy jako 14 h 72 min. Po odjęciu 13 h 48 min zostaje 1 h 24 min. To podobne rozumowanie jak przy odejmowaniu pisemnym, ale inny przelicznik.
Co się dzieje po północy?
Jeśli czynność trwa od 23:35 do 0:20 następnego dnia, przechodzimy przez 24:00. Do północy pozostaje 25 minut, po północy mija jeszcze 20 minut. Łącznie 45 minut.
Nie odejmuj po prostu 23:35 od 0:20 w obrębie tej samej doby. W metodzie minutowej chwilę końcową można przedstawić jako 24 · 60 + 20 = 1460 minut od początku pierwszego dnia, a początkową jako 1415 minut. Różnica wynosi 45.
W szkolnych przykładach przyjmujemy dobę trwającą 24 godziny. W rzeczywistym zadaniu o zmianie czasu albo podróży między strefami trzeba dodatkowo uwzględnić datę i lokalne zasady. Nie są one częścią poniższych ćwiczeń.
Dlaczego 1,5 godziny to 1 h 30 min?
Po przecinku zapisujemy ułamek godziny. Połowa godziny to 0,5 · 60 = 30 minut. Zatem 1,5 h = 1 h 30 min. Dla 1,25 h otrzymujemy 1 godzinę i 0,25 · 60 = 15 minut.
W drugą stronę 1 h 45 min to 1 + 45/60 = 1,75 h. Nie 1,45 h. Gdy liczysz drogę z prędkości podanej w km/h, to rozróżnienie wpływa na wynik; przykłady znajdziesz w lekcji o drodze, prędkości i czasie.
Film z obliczeniami zegarowymi
„Obliczenia zegarowe”, Pi-stacja / Katalyst Education, pokazuje obliczanie czasu trwania i godzin zakończenia. Przed rozwiązaniem ustal, czy szukasz chwili na zegarze, czy długości przedziału czasu.
Ćwiczenia
- Ile czasu upływa od 9:50 do 11:15 tego samego dnia?
- Film zaczyna się o 18:35 i trwa 1 h 50 min. Kiedy się kończy?
- Ile czasu mija od 22:48 do 0:17 następnego dnia?
- Zamień 3 min 25 s na sekundy.
- Zapisz 2,4 h w godzinach i minutach.
Odpowiedzi
1. 1 h 25 min. 2. O 20:25. 3. 1 h 29 min. 4. 205 s. 5. 2 h 24 min.
W zadaniu 3 od 22:48 do 23:00 upływa 12 minut, potem 60 minut do północy i 17 minut po północy. Razem 89 minut. W zadaniu 5 przeliczamy tylko część ułamkową: 0,4 · 60 = 24 minuty.
Jeśli dwa wydarzenia powtarzają się regularnie i zaczynają równocześnie, czas do kolejnego wspólnego wystąpienia pomoże obliczyć najmniejsza wspólna wielokrotność.